ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیس ایکس، مدتهاست که به شدت به فروش داستانهای علمی تخیلی به سرمایهگذاران متکی است.
به گزارش فرارو به نقل از فیوچریسم، او میخواهد مدار سیاره ما – که همین الان هم پر از زباله است – را با مراکز داده مداری غولپیکر آلوده کند. سپس، میخواهد روی سطح ماه مستقر شود. در نهایت، او میخواهد با ساختن شهری در مریخ با کمک ناوگان عظیمی از فضاپیماهای استارشیپ، بشریت را به گونهای بین سیارهای تبدیل کند و سیارهای را که از بحران آب و هوایی در حال فروپاشی است، پشت سر بگذارد.
این نوع تفکر بلندپروازانه – و به گفته بسیاری از منتقدانش، توهمآمیز – است که او را به یک (تقریباً) تریلیونر تبدیل کرد. و، در حالی که اسپیس ایکس همچنان در تلاش است تا تخیل بلندپروازانه ماسک را به سرمایهگذاران بفروشد، این مدیرعامل دمدمی مزاج در حال حاضر در حال طرح دیدگاههای جدیدی است تا قطار تبلیغات را به حرکت درآورد. طبق توییت اخیر، او معتقد است که «اگر به اهداف خود برسیم، اسپیس ایکس ارزش بیشتری از بقیه زمین خواهد داشت.»
ماسک در پاسخ به یکی از هوادارانش که قرارداد اخیر اسپیس ایکس در زمینه محاسبات هوش مصنوعی با شرکت آنتروپیک را زیر سوال برده بود، استدلال میکرد که این شرکت پول زیادی به یک رقیب میدهد.
از نظر ماسک، همه چیز به توانایی ما در مهار کامل قدرت خورشید بستگی دارد. همانطور که در مقیاس کارداشف – روشی که توسط نیکولای کارداشف، ستارهشناس شوروی، ابداع شده و سطح پیشرفت تکنولوژیکی یک تمدن را بر اساس میزان انرژی که میتواند هدایت کند، اندازهگیری میکند – نشان داده شده است، ماسک معتقد است که ما حتی به آزادسازی پتانسیل کامل خود به عنوان یک گونه نزدیک هم نشدهایم.
با استفاده از تمام آن انرژی خورشیدی بکر، ماسک فکر میکند که اسپیس ایکس میتواند کل تولید ناخالص داخلی زمین را که حدود ۱۰۰ تریلیون دلار است، تحت الشعاع قرار دهد – البته اگر مایل به پذیرش دیدگاه بسیار بلندپروازانه او باشید.
در ماه ژانویه، ماسک استدلال کرد که «ارزش صنایع فضایی بسیار فراتر از ارزش کل کره زمین خواهد بود؛ چرا که میتوان حدود ۱۰۰ هزار برابرِ انرژیِ موجود در زمین را مهار کرد، بیآنکه حتی یکمیلیونیمِ انرژی خورشید مصرف شود!»
البته تردیدکنندگان نظر دیگری دارند. او همچنین مدعی شد که «بهلطف فناوری خودرانی، ارزش تسلا از مجموعِ سایر شرکتهای صنعت خودروسازی بیشتر است» و ربات «اپتیموس» (Optimus) — که شرکت خودروسازی او در توسعهاش با چالشهای زیادی روبروست — «تولید ناخالص داخلی (GDP) زمین را چندین مرتبه بزرگی (بهطور چشمگیری) افزایش خواهد داد.»
این همان نوع خوشخیالی است که کل امپراتوری تجاری او اخیراً بر پایه آن بنا شده و در وضعیتی متزلزل قرار دارد. سالهاست که رهبران حوزه فناوری تلاش میکنند تصویری آرمانشهری از «عصر فراوانی» را به ما بفروشند؛ عصری که در آن کار یدی به تاریخ پیوسته و همه از سطح زندگی بالایی برخوردارند.
با این حال، واقعیت داستانی کاملاً متفاوت را روایت میکند. با وجود وعدههای مکرر ماسک در طول بیش از یک دهه، یک نمونه گویا این است که خودروهای تسلا هنوز با رانندگی کاملاً قابلاعتماد و بدون نیاز به نظارت مداوم، فاصله زیادی دارند.
حتی سرمایهگذاران نیز در پذیرش رویاهای او درباره آموزش مدلهای هوش مصنوعی از فضا دچار تردید هستند. سهام اسپیساکس (SpaceX) پس از عرضه اولیه بسیار موفقیتآمیز ماه گذشته، ابتدا جهش کرد اما از آن زمان تاکنون روندی نزولی داشته است. این اشتیاقِ فروکشکرده، نشاندهنده تردیدهای پایدار درباره ارزشگذاری چند تریلیون دلاری شرکتی است که سال گذشته زیان هنگفت ۵ میلیارد دلاری را متحمل شده است.
خلاصه کلام اینکه، ادعای او مبنی بر اینکه ارزش اسپیساکس روزی از کل اقتصاد جهانی فراتر خواهد رفت، باید با دیده تردیدی بسیار جدی (و اغراقآمیز) نگریسته شود.
این ادعا همچنین فرض را بر این میگذارد که اسپیساکس در خلأ فعالیت میکند. با در نظر گرفتن پیشرفتهای چشمگیر اخیر برنامه فضایی چین، چنین فرضی اصلاً قطعی و مسلم نیست.
